محمد مهريار

628

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

كرهنگ و امثال آن است كه نشان‌دهندهء اين معناست « 1 » و جزء دوم « او » به معناى آب است و « سه » معادل « زه » معادل « شه » از ريشهء شو و شستن مىآيد و مىدانيم كه حرف « سين » و « شين » به هم تبديل مىشود و اين واژه در نام بسيارى از ديه‌ها مىآيد نظير هفشويه ، هفشگان ( اصفهان ) و نشان‌دهندهء روان شدن و جريان آب است ، با اضافه شدن جزء « سه » و « شه » به واژه نامگذار مىخواهد بگويد كه آب قناتى جريان پيدا كرد و اينك مىشود در كنار آن ماند و از سودمنديهاى آب بهره جست . هفتشويه نيز تركيبى چنين داشت . ( هف اپ + شو + يه ، يعنى آب جريان يافته ) درست مثل كلوسه كه به همين معناست با اين تفاوت كه در اينجا « سه » است و « سه » معادل « شه » مىباشد . كله Kale ( h ) كله ( به فتح اول و كسر ثانى ) نامى است كه در اطراف ايران بر بسيارى از نواحى و ديه‌ها نهاده‌اند . فقط به اين صورت يعنى بدون افزودن چيزى بر آن در اراك ، بروجرد ، تهران ، كاشان ، كرج و غيره ديه‌هايى بدان نامبردار مىباشد . با اضافه كردن چيزى به آن از قبيل كله‌سر ( اردبيل ، دماوند ، صومعه‌سرا و غيره ) باز نواحى بسيارى بدان ناميده شده است . به صورت تركيب كله‌كان و كله‌گان و كله‌گاه و غيره نيز جاهايى به اين نام نامبردار است و از اينجا معلوم مىشود كله نامى است در زبان فارسى بسيار مطلوب كه از قديم بدان توجه داشته‌اند . و از همين جهت هم نواحى بسيارى بدان نامبردار شده است . بايد دانست كه تلفظ اين كلمه به صورت خفيف ( نه به تشديد ) صحيح است و به صورت « كلّه » با تشديد به معناى « سر » البته بىمورد است . در اصفهان ما سه كله داريم نخستين ديهى است به نام كله‌مسلمان و دومى ديهى است به نام كله‌مسيح ، هر دو نزديك به هم . كله مسلمان كوچكتر است و 1013 نفر جمعيت داشته است و كله مسيح 2208 نفر و هر دو در جنوب اصفهان و در كنار رودخانهء زاينده‌رود از ديه‌هاى دهستان آيدغميش به حساب مىآيد . « 2 » شاهراه اصفهان به شهركرد از نزديك آنها مىگذرد . نزديك‌تر به كله مسلمان پل

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نامواژهء كرسگان و مشابهات آنها در همين فرهنگ . ( 2 ) - ن . ك . نشريهء 289 م . آ . ا . ص 18 .